Historia, moja dobra nauczycielka
„Historia jest nauczycielką życia” – ta słynna sentencja rzymskiego filozofa Cycerona (Historia magistra vitae est) wypowiedziana w I wieku p.n.e.– stała się od najmłodszych lat moim mottem. Pierwsze 24 lata mojego życia spędziłam w Krakowie i już w szkole podstawowej wiedziałam, że chcę studiować historię. Zaciekawienie dziejami związane było z pasją czytania i poznawania coraz to nowych opowieści o dawnych czasach, począwszy od legend polskich, bajek i baśni poprzez lektury szkolne, oraz ze szczególnym upodobaniem do biografii i wspomnień. Duży wpływ miała też nauczycielka historii, utalentowany pedagog, która rozbudziła moje zainteresowania przeszłością.
Gdy zostałam studentką kierunku ‘historia ze specjalnością nauczycielską’ w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie, byłam niezwykle szczęśliwa. Tam poznałam wiele wymiarów tej dyscypliny akademickiej, nauczyłam się, jak prowadzić badania naukowe, a także zauważyłam, że opowieści o konkretnych ludziach, ich osiągnięciach oraz trudnościach mogą być budujące. Ten sposób opowiadania o historii jest dla mnie bardzo ważny. Dzieje ludzkie to nie tylko zapis minionych wydarzeń; przede wszystkim jest to cenne źródło doświadczeń, które kształtuje postawy moralne i mądrość obywateli. I choć nie było mi dane zostać nauczycielem w Krakowie, jak pierwotnie marzyłam, to fascynację historią i wiedzę o niej przeniosłam do „stolicy świata”.
Gdy przyjechałam z Krakowa po studiach do Nowego Jorku i trafiłam do Instytutu Piłsudskiego w Ameryce, wiedziałam, że znalazłam miejsce, z którym chcę związać swoją przyszłość. Instytut zgromadził ogromne archiwum, bibliotekę rzadkich książek, galerię obrazów polskich artystów z przełomu XIX i XX wieku i niezliczone artefakty historyczne. W Instytucie spotkałam wyjątkowych ludzi, takich jak Magda Kapuścińska, Janusz Krzyżanowski i Ewa Hoffman Jędruch, którzy dzieląc się swoimi przeżyciami otwierali nowe karty poznawcze dla mnie. Tu wgłębiałam się w historię bohaterów polskich takich jak Ignacy Paderewski i jego żona Helena oraz Józef Piłsudski i jego żona Aleksandra. Poznałam też lepiej historię samego Instytutu i jego założycieli, kobiety tu pracujące, i różnorodne opowieści o dokumentach, obrazach i książkach tu zebranych.
Upłynęło już 30 lat, odkąd Instytut stał się częścią mojego życia. Przez ostatnie 20 lat zarządzam tą placówką jako dyrektor wykonawczy. Otworzyłam podwoje Instytutu dla edukacji dzieci i młodzieży polonijnej i dla nauczycieli. Sama także jestem czynnym nauczycielem polonijnym i z pasją prowadzę warsztaty i lekcje w Instytucie, gdzie można „dotknąć historii”: poznać trud przeciwności i smak polskich zwycięstw. Aby pomóc w szerzeniu edukacji o zbiorach Instytutu zainicjowałam portal „poznajhistorie.org”, gdzie są zebrane lekcje wiedzy o Polonii i Polsce. Na zajęcia do Instytutu przychodzą także uczniowie amerykańskich szkół, w tym słuchacze programu dwujęzycznego w PS 34 na Greenpoincie.
Przez te lata pracy udało się także rozszerzyć współpracę Instytutu z ośrodkami w Polsce i na ziemi amerykańskiej tak, aby jeszcze lepiej chronić polskie dziedzictwo w Stanach Zjednoczonych, opracowywać je i udostępniać. Dzięki tym działaniom Instytut stał się nowoczesną, amerykańską placówką, a Polonia i Polska posiadają instytucję historyczną, która wspiera szeroki wachlarz spraw polskich. W Instytucie można zobaczyć np. Rozkaz do Bitwy Warszawskiej z 10 sierpnia 1920 roku. Tu są przechowywane dokumenty trzech polskich ambasadorów z okresu II wojny światowej: Józefa Lipskiego, Juliusza Łukasiewicza i Michała Sokolnickiego oraz materiały mówiące o pomocy Polonii dla odradzającej się i walczącej Polski. Tu witają nas obrazy Stanisława Wyspiańskiego, Leona Wyczółkowskiego, Wojciecha Kossaka i Juliana Fałata oraz wystawa medali i odznaczeń.
Pobyt w Stanach Zjednoczonych dał mi wiele możliwości odkrywania, poznawania i kontynuacji edukacji. Wyjazd z Krakowa na szczęście nie przekreślił moich planów zawodowych, a kontakt z Instytutem pozwolił na mój osobisty rozwój w nowym miejscu zamieszkania. Nie porzuciłam historii i pozostałam jej wierna. W tym roku – wyjątkowym roku 250 lat urodzin Ameryki – moje zainteresowania i praca na polu historii oferowały mi nową przygodę: pełnienie zaszczytnej funkcji Głównego Marszałka 89. Parady Pułaskiego w Nowym Jorku. Jestem bardzo wdzięczna za wszystko, co historia już mi dała i ciekawa, co jeszcze jest przede mną.
Komitet Parady Pułaskiego z wizytą w konsulacie
Parada Pułaskiego, niedziela 4 października 2026, Piąta Aleja, Manhattan
Iwona Drąg-Korga – prezes i dyrektor wykonawczy Instytutu Józefa Piłsudskiego w Ameryce, historyk, badacz Polonii i edukator. Doktor nauk humanistycznych, absolwentka historii oraz studiów magisterskich z informacji naukowej i bibliotekoznawstwa w Queens College (CUNY). Pochodzi z Krakowa, od 1991 roku mieszka w Nowym Jorku. Prowadzi działalność edukacyjną wśród Polonii. W 2026 roku pełniła funkcję głównego marszałka 89. Parady Pułaskiego w Nowym Jorku. Odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi, Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”, Medalem Komisji Edukacji Narodowej oraz Krzyżem Oficerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej.
Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce założony w Nowym Jorku w 1943 roku, zajmuje się badaniem i popularyzacją najnowszej historii Polski. Gromadzi, chroni i udostępnia zbiory dotyczące dziejów Polski i Polonii. Prowadzi działalność naukową, kulturalną i edukacyjną, organizując wystawy, wykłady, spotkania oraz lekcje historii.
Więcej informacji: www.pilsudski.org/pl/o-nas/historia
Wnętrze siedziby Instytutu Piłsudskiego, 138 Greenpoint Ave, Brooklyn
Władyslaw Jarocki (1879-1965), Kościół Mariacki w nocy
Mapa Polski, 1939 r.
Pomnik Jagiełły przy pawilonie polskim na Wystawie Światowej w Nowym Jorku, w 1939 r.
W środę, 11 listopada, 2026 Instytut Piłsudskiego zaprasza do wspólnego świętowania 108. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości.
3:00-5:30 PM Dzień Otwarty Instytutu - okazja by poznać pracowników i woluntariuszy Instytutu oraz bogactwo jego zbiorów.
6:00 PM Pokaz filmu dokumentalnego „Rzeczpospolita reaktywacja” w reżyserii i według scenariusza Anny Ferens (2018, 60 minut). Film przywołuje niezwykłą energię społeczną i twórczą, jaka towarzyszyła odbudowie państwa polskiego po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku. Bohaterami filmu są wynalazcy, naukowcy i ekonomiści, których dokonania przyczyniły się do rozkwitu Polski w okresie międzywojennym.
Po projekcji filmu pianista Robert Bronchard wykona krótki program muzyczny, w tym Poloneza A-dur Fryderyka Chopina.
138 Greenpoint Ave, Brooklyn.
Comments